Đạo đức kinh doanh

Luật pháp của Mỹ khá chặt chẽ trong các vấn đề liên quan tới đạo đức. Theo hệ án lệ, những vụ được xử trước sẽ có thể là tham chiếu để các vụ án sau tuân theo.
Liên quan tới vấn đề đạo đức, chúng ta có thể thấy các vụ án liên quan tới việc phân biệt đối xử của công ty đối với nhân viên, hoặc ngược lại nhân viên làm những gì cho công ty

Người lao động nhập cư bất hợp pháp
Chính quyền liên bang đã khám xét bất ngờ 6 nhà máy chế biến thịt của Swift&Co tại một số bang trong tháng 12 năm 2006 và đã bắt 1.300 công nhân là người nhập cư bất hợp pháp tại các nhà máy này. Cục di trú và Hải quan (ICE) đã không phạt Swift&Co vì công ty này đã làm thẻ nhân viên cho tất cả công nhân của họ. Tuy nhiên, các giấy tờ của các nhân viên này đều giả mạo.
Dựa vào trường hợp của Swift và những băn khoăn về việc làm giấy tờ giả, các những người sử dụng lao động đã đề nghị ICE giúp họ làm thế nào để ngăn chặn việc người lao động sử dụng giấy tờ giả để được vào làm việc. Bài báo dưới đây trích từ tờ Bussiness Lawyer giới thiệu về chính sách của ICE.
Biện pháp xử lý nghiêm khắc đối với người sử dụng lao động nhập cư bất hợp pháp: Chính quyền đẩy mạnh việc kiểm tra tại các cơ sở sản xuất do Roger Tsai viết (tái bản dưới sự cho phép của “Business Law Today” đăng trên tờ Business Lawyer, tháng 7/8 năm 2007).
Sau nhiều năm sao lãng vấn đề này, chính quyền một lần nữa nghiêm trị với những người sử dụng lao động không có giấy phép lao động. Đối với các doanh nghiệp như cửa hàng Kawasaki, một trong những nhà hàng sushi nổi tiếng của Baltimore, việc nghiêm trị vấn đề nhập cư buộc cửa hàng phải đóng cửa. Hai người chủ cửa hàng bị cho là đã thuê 24 nhân viên không có giấy tờ tuỳ thân cung cấp nơi ở cho họ nhờ vậy thu được lợi nhuận lớn và bóc lột sức lao động bất hợp pháp. Tháng 4 năm 2006, hai người chủ này đã bị bắt và bị buộc tội rửa tiền, chứa chấp người nhập cư và tội phạm nên đã bị kết án 10 năm tù. Cuối cùng, hai người chủ này bị phạt 380,000 USD và bị tịch thu toàn bộ tài sản trong hai nhà hàng và 6 chiếc xe.
Những doanh nghiệp như cửa hàng Kawasaki biểu hiện cho một xu hướng đang gia tăng. Năm 2006, các cán bộ phụ trách vấn đề nhập cư đã tiến hành kiểm tra đột xuất các tập đoàn lớn như Swift&Co, công ty đóng gói thịt lớn thứ ba của Mỹ và Hệ thống IFCO, một trong những công ty sản xuất tấm nâng hàng lớn nhất của Mỹ, và Fisher Homer, công ty xây dựng hàng đầu tại Indiana, Kentucky và Ohio. Trong những năm qua, số người sử dụng lao động sử dụng lao động bất hợp pháp và người lao động nhập cư bất hợp pháp bị bắt tăng gấp 4 lần và những con số này vẫn tiếp tục tăng lên trong năm 2007.
Nhà Trắng có kế hoạch tăng gấp đôi số công ty điều tra và cấp thêm 41,7 triệu Đô la Mỹ để tăng cương công tác phát hiện xử lý tình trạng này.
Thông diệp rõ ràng: cho dù quy mô và ngành nghề kinh doanh của doanh nghiệp như thế nào thì chắc chắn doanh nghiệp của bạn sẽ là mục tiêu điều tra hiện tượng nhập cư dân sự hoặc hình sự. Quan trọng hơn, các cơ quan nhà nước đang chuyển từ phạt dân sự sang những biện pháp xử phạt hình sự nghiêm khắc hơn đối với các tội như bao che, rửa tiền, buôn lậu qua biên giới nhằm thu hút sự chú ý của các doanh nghiệp nhỏ, các chuyên gia nhân sự.
Swift & Company
Ngay sau ngày 11tháng 9, việc kiểm soát nhập cư được thắt chặt tại những khu vực an ninh cao như các sân bay, các nhà máy điện hạt nhân và các căn cứ quân sự. Hiện nay, các cơ quan chính phủ đang tiến hành mạng lưới điều tra lớn chưa từng có đối với những người sử dụng lao động trong các ngành trả lương thấp như xây dựng, tiếp đón khách và nhà hàng. Mới đây, vào tháng 12 năm 2006 việc sản xuất của Swift & Company bị tạm dừng khi cơ quan chức năng bắt ngờ kiểm tra 6 nhà máy ở Midwest và bắt giữ hơn 1.200 công nhân.
Swift & Company là một ví dụ điển hình về các vấn đề xảy ra với người sử dụng lao động. Như ông John Shandley, phó chủ tịch Swift đã phát biểu với Quốc hội rằng “những người sử dụng lao động như Swift đang có gắng tuân thủ pháp luật thì không có vấn đề gì trong cuộc tranh luận đổi mới vấn đề nhập cư mà chính hệ thống nhập cư hiện nay mới có vấn đề”. Swift đã thực hiện nghiêm chỉnh trách nhiệm của người sử dụng lao động là kiểm tra cẩn thận giấy tờ tuỳ thân và là một trong những thành viên tình nguyện đầu tiên của chương trình trực tuyến mới gọi là “Basic Pilot” để xác minh thông tin về các công nhân. Hành động này đảm bảo sử dụng một lực lượng lao động hợp pháp đến mức vào năm 2002 Bộ Tư pháp tiến hành vụ tống đạt phân biệt đối xử trị giá 2 triệu Đô la Mỹ kiện Swift vì đã kiểm tra gắt gao giấy tờ của những người trông giống hoặc nghe như “người nước ngoài”. Vì luật nhập cư của liên bang cấm những người sử dụng lao động phân biệt ngoại hình, giọng nói hoặc quốc tịch của người nước ngoài làm việc tại doanh nghiệp mình nên Swift bị buộc tội phân biệt đối xử với người nước ngoài.
Tháng 2/2006, hai công nhân của Swift bị yêu cầu trục xuất và đã thừa nhận làm việc bất hợp pháp tại Swift. Sự việc này cuối cùng đã dẫn đến hàng loạt cuộc điều tra và kết quả là nhiều người nhập cư tới từ nhiều nước khác nhau đã bị bắt. Tháng 12/2006, nhân viên Chính phủ được trang bị vũ khí đã bao vây và tiến hành kiểm tra bất ngờ các nhà máy của Swift và chỉ trong 1 ngày Swift bị mất 40% lực lượng lao động và năng xuất lao động bị thiệt hại hơn 30 triệu Đô la Mỹ.
Tờ mẫu I- 9 và chương trình Basic Pilot
Việc bắt giữ những người lao động làm việc bất hợp pháp được giao cho người sử dụng lao động. Theo luật quản lý và cải cách Nhập cư năm 1986, tất cả người sử dụng lao động phải xác minh người lao động bằng cách sửdụng mẫu I-3. Người sử dụng lao động phải điền đẩy đủ thông tin vào mỗi tờ mẫu, kiểm tra các giấy tờ gốc như thẻ phúc lợi xã hội, bằng lái xe và phải giữ lại mẫu này. Vấn đề gặp phải khi thực hiện chiến lược này là không một người tuyển dụng nào có trên 20 loại giấy tờ quy định mà người lao động phải có để có thể được cấp giấy phép lao động. Cuối cùng thì nhà chức trách phải sử dụng công nghệ để giải quyết vấn đề này.
Từ năm 2004, Bộ an ninh quốc gia đã đưa ra một chương trình xác minh trực tuyến miễn phí gọi là “Basic pilot” và hiện tại có 13.000 người sử dụng lao động tham gia vào chương trình này. Khi người sử dụng lao động đăng ký vào trang thông tin của chương trình, và chỉ trong vài giây họ đã có xác nhận về thông tin của người lao động.
Sau khi Swift bị kiểm tra đột suất, Bộ trưởng bộ an ninh quốc gia ông Micheal Chertoff nói: “Nếu bạn tham gia vào chương trình Basic Pilot một cách có thiện chí thì bạn sẽ được bảo vệ tránh khỏi trách nhiệm dân sự và hình sự”. Sử dụng Basic Pilot không tạo ra sự bảo vệ trách nhiệm hợp pháp nhưng người sử dụng lao động sử dụng Basic Pilot có thể tin rằng mình không vi phạm luật nhập cư. Một thiếu sót của chương trình là nó không thể phát hiện khi nào người lao động sắp tới đang sử dụng giấy tờ giả như trong trường hợp đột xuất kiểm tra Swift.
Hiện nay, không bắt buộc sử dụng Chương trình Basic Pilot nhưng trong tương lai thì có thể. Cả hai dự luật nhập cư năm 2005 mà nghị viện và hạ viện Mỹ đã xem xét đều yêu cầu tất cả người sử dụng lao động sử dụng chương trình Basic Pilot nhưng chưa một dự luật nào chính thức trở thành luật.

Thư thông báo số thẻ phúc lợi xã hội không trùng khớp
Hàng năm, hàng trăm nghìn người sử dụng lao động nhận được thông báo rằng số thẻ phúc lợi của người lao động sai. Tháng 4 năm ngoái, 7 người quản lý của hệ thống IFCO, công ty dịch vụ tấm nâng hàng lớn nhất nước Mỹ đã bị bắt và bị buộc tội hình sự vì đã không chấm dứt hợp đồng với các công nhân sau khi đã được thông báo nhiều lần rằng thẻ phúc lợi xã hội của hơn một nửa công nhân của IFCO đã hết hạn hoặc số thẻ không khớp. Vì Cơ quan phúc lợi xã hội (SSA) là cơ quan nhà nước đầu tiên thông báo cho người sử dụng lao động các trường hợp lao động không hợp lệ nên cơ quan nhập cư thường xuyên xem xét sự phúc đáp của người sử dụng lao động đối với các thông báo này để xem họ có tuân thủ nghiêm luật nhập cư hay không.
Cơ quan phúc lợi xã hội gặp phải vấn đề khi tên và số thẻ phúc lợi xã hội của người lao động khai trong mẫu W-2 không khớp với hồ sơ của cơ quan. Năm 2003, cơ quan này đã gửi 126.250 bức thư về việc này tới người sử dụng lao động thông báo về 7,5 triệu mẫu W-2 sai. Nhiều người sử dụng lao động bối rối khi nhận được thư này vì dựa vào nội dung bức thư đó, bình thường người sử dụng lao động không được đơn phương phá vỡ hợp đồng lao động với công nhân nhưng việc không tuân thủ theo nguyên tắc của SSA được hiểu ngầm là đã sử dụng lao động bất hợp pháp.
Vào ngày 8/6/2006, Bộ an ninh quốc gia đưa ra một dự định quy định các bước một người sử dụng lao động phải tiến hành khi nhận được thư thông báo số thẻ phúc lợi xã hội không trùng khớp. Khi nhận được thư thông báo người sử dụng lao động không nên đơn phương chấm dứt hợp đồng với công nhân. Mà thay vào đó, người sử dụng lao động phải (1) cố gắng kiểm tra sự sai khác này trong vòng 14 ngày, và (2) xác minh lại giấy phép lao độngcủa công nhân dựa vào mẫu I-9 trong vòng 63 ngày. Nếu người sử dụng lao động hoàn thành mẫu I-9 mới cho người lao động thì người lao động được coi là được thuê mới, trừ các giấy tờ căn cước và giấy phép lao động thì (1) không có số thẻ phúc lợi xã hội hoặc mã số của người nhập cư, (2) mà phải dán ảnh của người đăng ký. Tuy đây chỉ là dự định nhưng đã giúp Bộ an ninh quốc phòng có thể theo dõi người sử dụng lao động thực hiện nghĩa vụ của mình. Điều quan trọng là người sử dụng lao động thực hiện đúng nghĩa vụ của mình và nếu không có thể coi là vi phạm pháp luật.
Kết luận
Với ước tính hơn 12 triệu công nhân không có giấy phép lao động bị phát hiện bởi 300 đơn vị chức năng, các cơ quan nhà nước dường như sẽ không thể đột xuất kiểm tra cơ sở của ông chủ bạn trong ngày mai đâu. Cái mà người sử dụng lao động sẽ thấy là những hình phạt nghiêm khắc đối với những người sử dụng lao động cố tình phớt lờ pháp luật nhằm khuyến khích người sử dụng lao động tăng cường tính tự kiểm soát. Những cuộc tranh luận về việc cải cách vấn đề nhập cư tại quốc hội chỉ tăng cường việc kiểm tra tại các cơ sở sản xuất vào năm 2007. Cùng với luật quản lý và cải cách nhập cư năm 1986 hợp pháp hoá hàng triệu công nhân nhập cư trong khi đó lại bổ sung những trách nhiệm mới cho những người sử dụng lao động, bất kỳ một dự luật cải cách nhập cư mới nào cũng dường như bổ sung một tiêu chuẩn cao hơn đối với người sử dụng lao động. Những nỗ lực cải cách của chính phủ hiện tại đã đơn giản hoá các biên pháp phòng ngừa như kiểm toán nội bộ và thực hiện nghiêm túc 1-9 quy định quan trọng nhất có liên quan.
199 dự thảo liên quan tới việc kiểm soát các nhà máy đã được đưa ra tại 41 bang.
(Bai dich)